Liquid Staking là gì? Khả năng phát triển mạnh mẽ trong tương lai.

Tác giả: Ngọc Hà
Bài viết được update ngày: 09-05-2022 | 23:02:33

Được rất nhiều nhà đầu tư nhắc đến, Liquid Staking là một thuật ngữ không thể không biết trong thị trường Crypto. Vậy Liquid Staking là gì? Mời bạn cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Liquid Staking là gì?

Liquid Staking được dùng để mô tả các protocol (giao thức mạng), cho phép tạo ra các Synthetic Asset (tài sản tổng hợp) dưới dạng fungible token. Chúng là các tài sản được stake nằm trong một mạng lưới phi tập trung. 

Hiểu đơn giản, người dùng có thể kiếm được 1 khoản lợi nhuận dựa trên số lượng tài sản họ đem đặt cược.

Quá trình Liquid Staking được bắt đầu bằng việc một nhà đầu tư đem token của họ đi cược (stake) vào một giao thức (protocol). Giao thức đó nghiễm nhiên sẽ thay mặt họ và đúc ra 1 loại token tương tự với tỉ lệ 1:1. Phần thưởng staking sẽ tích lũy vào Liquid Staking token, cũng giống như việc cung cấp thanh toán các khoản trên các sàn giao dịch phi tập trung. 

Liquid Staking là gì
Liquid Staking là gì

Các token đã stake có thể được hoán đổi hoặc đem sử dụng làm tài sản thế chấp để vay tài sản. Thực tế, Liquid Staking token có thể chuộc lại ngay lập tức để các nhà đầu tư lấy lại token ban đầu cược, trong khi quá trình khôi phục này lại không mất quá nhiều thời gian. Khi cược token để đúc ra liquid staking token, các nhà đầu tư cũng có thể chọn cho mình các validator (người xác nhận) được cung cấp bởi giao thức sử dụng.

Ví dụ: Trên Acala, tính năng “Staking Liquidity” cho phép bạn có thể Staking KSM và nhận về LKSM.

Không chỉ nhận được staking reward từ số KSM đã stake, bạn cũng dùng được LKSM trong các giao thức khác trên Acala để mint kUSD. Ngoài ra, Acala sẽ trả về các thông tin thanh khaorn và Liquidity Farming. 

Cơ hội trong tương lai của Liquid Staking

Những ai đã tham gia thị trường từ lâu chắc hẳn sẽ không còn xa lạ với Proof of Stake (PoS). Nó đã thành 1 thứ tiêu chuẩn phổ biến trong việc bảo mật các mạng phi tập trung. So với Proof of Work (PoW), PoS mang nhiều lợi thế hơn hẳn, về các yếu tố: chi phí hoạt động thấp, thời gian tạo ra block được rút ngắn, giảm thiểu ảnh hưởng đến sinh thái, thông lượng cao hơn...

Bởi vậy nên phần lớn các blockchain thường chọn dùng PoS, hoặc một số tùy chỉnh PoS để thực hiện bảo mật mạng. Đối với những ai chưa biết, Ethereum - mạng phi tập trung lớn thứ 2 trên toàn thế giới đang trong quá trình chuyển đổi dần từ PoW sang PoS, hướng tới đích đến Ethereum 2.0.

Hầu hết hiện nay trên mạng PoS, những token gốc (native token) đều được sử dụng để làm tài sản thế chấp giúp xác định được các bên tham gia (validator) vào quy trình đồng thuận (staking).

Nhằm ngăn chặn khả năng gian lận của các validator khi xác nhận hay xác thực giao dịch, PoS sẽ khóa số token gốc được staking. Đồng thời, blockchain áp dụng PoS có thể thu lại hoặc tiêu hủy (burn) số token mà những validator đã staking nếu phát hiện ra quy trình không minh bạch.

Ngoài ra, Liquid Staking còn cho phép những validator hay những người ủy quyền sẽ dùng vốn một cách linh hoạt hiệu quả hơn. Khi ký gửi tài sản tự nhiên trong 1 giao thức nhất định nào nó, người dùng có thể được tham gia những bảo mật mạng khác và nhận thêm nhiều những phần thưởng khối.

Bên cạnh đó, người dùng có thể sẽ nhận thêm được tài sản tổng hợp ở dưới dạng fungible token tượng trưng cho token đặt cọc từ trước (staked token), hoặc sử dụng chúng cho các giao thức được hỗ trợ để thu về thêm tiền lời.

Kết luận lại: 

  • Thời điểm chưa có Liquid Staking Protocol, có 2 lựa chọn cho người dùng: Staking trong giao thức tham gia bảo mật mạng và nhận phần thưởng (là block reward) hoặc sẽ tham gia DeFi kiếm lợi nhuận.

  • Thời điểm có Liquid Staking: Có thể thực hiện cùng lúc cả 2 lựa chọn đó.

Cơ hội trong tương lai của Liquid Staking
Cơ hội trong tương lai của Liquid Staking

Các dự án Liquid Staking Protocol nổi bật

Ethereum, Polkadot hay Kusama đều là những hệ sinh thái nổi bật mà Liquid Staking đã phát triển tại đó. 

Ethereum

Được xem như là “cái nôi đầu đời” của DeFi và thời điểm hiện tại đó là một trong những nơi mà DeFi phát triển mạnh mẽ nhất. Ảnh hưởng tới một số lượng lớn ETH bị khóa lại trong các DeFi Protocol. 

Sự xuất hiện của Liquid Staking giúp mở khóa không ít thanh khoản bị khóa ở mỗi giao thức DeFi & Staking trong PoS ETH 2.0. Nhờ vậy tạo điều kiện vận hành dòng vốn hiệu quả hơn.

Liquid Staking phát triển mạnh nhất trên Ethereum là Lido. Một dự án được mở rộng theo chiều ngang khi hỗ trợ thêm Terra và sắp tới đây nhất là Solana. 

Kusama & Polkadot

Dự án Tokenomic của Kusama & Polkadot đã làm những dự án Liquid Staking khác cần tới rất nhiều KSM và DOT để đấu giá “parachain slot” lại. Điều này làm cho Liquid Staking trở thành giải pháp rất phù hợp cho hệ sinh thái Kusama & Polkadot.

Tuy nhiên, hệ sinh thái này vẫn tồn tại những hạn chế về kỹ thuật nên các dự án Liquid Staking vẫn chưa chạy mainnet trên relay-chain của nó. Dự kiến khoảng 6 - 12 tháng tới, Liquid Staking có thể sẽ tạo ra sức bật lớn hơn trong hệ sinh thái Kusama & Polkadot. 

Một số dự án giao thức Liquid Staking nổi bật chạy trên Kusama & Polkadot như: Stafi, Bifrost, Karura & Acala… 

Quy mô thị trường và tốc độ tăng trưởng dự kiến

Tính đến tháng 10 năm 2021, mức độ quy mô thị trường của các Liquid Staking đang ở mức 10.5 tỷ USD và có tỷ lệ thâm nhập rơi vào khoảng xấp xỉ 7%. Những con số khá khiêm tốn này cũng đủ nhận thấy tốc độ tăng trưởng như nào.

Ví dụ như nếu có 40 tỷ USD được đặt cược phần thưởng ở năm 2025, kèm theo lợi suất stake trung bình tầm từ 5 - 10% đồng nghĩa với việc tổng số token đã stake sẽ nằm trong 400-800 tỷ USD. Chi tiết hơn, với giá hiện tại của mọi token nếu đem stake là 146 tỷ USD thì tổng lượng giá trị tài sản khóa (total value locked - TVL) trong DeFi ước tính xấp xỉ 186 tỷ USD (tính đến 15/9/2021). Vậy hiển nhiên rằng Liquid Staking có thể đem tới 1 thị trường lớn hơn để “tấn công” cùng với sự chuyển đổi mạng sang PoS.

Tốc độ tăng trưởng không những chỉ phụ thuộc vào tổng giá trị TVL mà nó còn sẽ phải phụ thuộc ít nhiều vào tỷ lệ thâm nhập toàn phần (market penetration rate). 

Bảng số liệu từ Messari thể hiện rằng ngay cả khi tỷ lệ thâm nhập không thay đổi thì chắc chắn tốc độ tăng trưởng hàng năm từ 2021-2025 có thể sẽ dao động trong ngưỡng 17- 40%.

 

Quy mô thị trường và tốc độ tăng trưởng dự kiến
Quy mô thị trường và tốc độ tăng trưởng dự kiến

Đặc biệt, khi những giá trị cọc tăng lên thì phần thưởng staking của mỗi token giảm vì hiện tỷ lệ lạm phát giống nhau bắt buộc nên được phân phối trên nhiều token hơn. Khả năng tăng tỷ lệ phần thưởng staking theo đó thấp hơn, dẫn đến tỷ lệ thâm nhập toàn phần của liquid staking bị đẩy lên.

Do đó, trong trường hợp các stakers thu về ít hơn x% phần thưởng staking, họ thường có chuyển qua tìm kiếm lãi suất thay thế để bù đắp số thu nhập bị giảm x% kia để không phải rút tiền của họ.

Thành phần thị trường

Hầu hết thị trường giao thức staking vẫn dành sự chú ý vào Lido Finance - Nơi nắm giữ hơn 60% tổng giá trị tài sản khóa (TVL) trong các liquid staking protocol. Lido Finance ít nhiều đã thu nhập được 17% trong ETH được đặt cọc (stake) ở Ethereum từ đầu năm 2021. 

Về những blockchain cơ sở khác, không có gì quá ngạc nhiên khi các liquid staking protocol được hỗ trợ bởi ETH chiếm 2/3 tổng nguồn cung Liquid Token. Nhưng bên cạnh đó, Liquid Staking sẽ được cung cấp trên Polkadot bở Acala, một DeFi Protocol xây dựng ngay trên Substrate.

Những lợi ích mà Liquid Staking mang lại

Mô hình kinh doanh Crypto không khác nhiều khi so sánh bản thân nó với tài chính truyền thống. Nó mô tả ngắn gọn trực quan và đem lại cho dự án những chiến lược hợp lý. Nhóm dự án này đang cung cấp tài sản mang lợi ích cho nhiều bên như:

  • User: Người dùng có thể kiếm lợi nhuận từ 2 nguồn phần thưởng khối từ DeFi. Giúp tăng hiệu quả sử dụng vốn là cách trực quan nhất.

  • Network: Đặt nhiều mật mã thông báo ở Liquid Staking nhằm mục đích cho thấy có nhiều người tham gia vào mạng chung nào đó. Giúp tăng cường bảo mật mạng và làm cho mạng phi tập trung an toàn hơn.

  • Other DeFi Protocol: Sử dụng mật mã thông báo sẽ tăng TVL (tổng giá trị tài sản bị khóa) cũng như là khối lượng cho các dự án. Những mã thông báo sẽ được sử dụng cho các dự án mã tổng hợp khác.

  • Tương tác chuỗi chéo: Liquid Staking tokens về cơ bản là các hợp đồng phái sinh. Do đó, về mặt lý thuyết, chúng có thể là chuỗi bất khả tri và luân chuyển giữa các giao thức khác nhau.

  • Dễ sử dụng: Liquid staking tokens cho phép các nhà đầu tư tham gia vào việc staking nhưng không cung cấp những hỗ trợ phức tạp khác như re-staking, thời gian hủy giới hạn, rút ​​tiền thưởng và kỹ thuật ủy quyền.

Liquid Staking mang lại nhiều lợi ích giá trị cao. Ứng dụng được sử dụng cho nhóm dự án này là Governance – Quản trị tham gia quản trị hệ sinh thái của dự án Liquid Staking. Ngoài ra, có thêm 2 ứng dụng khác

  • Chia sẻ Protocol Fee: Những dự án Liquid Staking đều tính phí giao thức bằng cách tính 1 phần phí lợi nhuận mà người dùng kiếm được. Điều này dựa trên quy tắc đôi bên cùng có lợi. 

  • Governance: Là việc tham gia quản trị hệ sinh thái của dự án Liquid Staking và các bên liên quan. Về cơ bản, việc nắm giữ native token của Liquid Staking Protocol, bạn có thể tham gia vào quản trị các hệ sinh thái có liên quan.

Những lợi ích của Liquid Staking mang lại
Những lợi ích của Liquid Staking mang lại

Đầu tư với Liquid Staking

Khi đứng dưới góc độ của một người Liquid Staking, nhất định họ sẽ cần tận dụng hết số nguồn vốn tốt hơn để càng ngày càng kiếm được nhiều lợi nhuận. Khi có tài sản tổng hợp được phát hành bởi Liquid Staking Protocol nhất định sẽ được nhiều DeFi chấp nhận, cùng với đó sẽ có nhiều lựa chọn hơn cho chiến thuật mà người dùng muốn kết hợp. 

Dựa trên việc chấp nhận ứng dụng cũng như ứng dụng tài sản tổng hợp được coi là một trong những điểm mấu chốt thành công lâu dài cho Liquid Staking.

Chốt lại, khi xem xét một dự án Liquid Staking, bạn cần tìm hiểu về 3 khía cạnh quan trọng sau:

  • Dự án đó hoạt động trên hệ sinh thái nào - Có phải là các hệ sinh thái DeFi mạnh như Ethereum, Solana, Terra… hay không?

  • Cách thức dự án này capture value cho native token - Tìm hiểu tường tận về các use case hiện tại của dự án, phương hướng phát triển, cách mà dự án capture value cho native token của nó.  

  • Các synthetic assets (tài sản tổng hợp) được issue từ dự án được sử dụng trong các DeFI protocol và hệ sinh thái nào?

Rủi ro của Liquid Staking

Liquid Staking có hai lớp rủi ro. Một trong hai yếu tố, cái dễ thấy nhất là rủi ro tài chính trong khi yếu tố còn lại là rủi ro quản trị

Rủi ro tài chính: Trong rủi ro tài chính có 2 mục nhỏ là rủi ro thanh toán và rủi ro về hệ thống.

  • Về rủi ro trong thanh toán: Khi mua được Liquid Staking ngay lập tức sẽ có xu hướng nghĩ rằng giao thức phải duy trì một lượng token nhất định nào đó nhằm đáp ứng nhu cầu rút tiền sớm của người dùng. Trong trường hợp đột xuất, không quá khó để người dùng suy nghĩ rằng “ngân hàng tháo chạy” sẽ xảy ra và phần phần thanh toán cũng sẽ ảnh hưởng ít nhiều.

  • Về rủi ro trong hệ thống: Vì nó được sử dụng nhiều trên chuỗi, sự sập đổ ở một phần nào đó trong chuỗi cũng sẽ khiến tác động tiêu cực lan tỏa cùng với khả năng gây ra sự cố hệ thống.

Rủi ro của Liquid Staking
Rủi ro của Liquid Staking

Rủi ro quản trị: 2 mục trọng tâm như:

  • Staking tập trung: Liquid Tokens cần một mức độ hoạt động giao dịch hay cho vay mượn nhất định để triển khai tiềm năng lợi nhuận của chúng. Vì vậy nhất định những giao thức sẽ bị giới hạn về số lượng để có thể thu thập thêm nhiều những tính thanh toán sẽ giúp ích cho quá trình duy trì lượng token đã phát hành ra. Nên những nền tảng đó sẽ chịu trách nhiệm khi ủy quyền tokens cho các người xác nhận, nên mật độ việc phát hành quá lớn có thể dẫn đến việc cổ phần tập trung.

  • Rủi ro cắt giảm: nếu validator rơi vào bối cảnh thị trường đi xuống hoặc phải xác nhận ký hai lần liên tục, những phần thưởng staking nhất định sẽ bị cắt giảm và ảnh hưởng không nhỏ tới các khoản lỗ do những nhà đầu tư ủy quyền tokens của họ. Và đương nhiên việc ảnh hưởng đến Liquid Staking với số lượng tokens thấp hơn các token ban đầu và những rủi ro tiềm ẩn là điều khó tránh.  

Những hành vi mà người xác nhận có thể xảy ra như: Về mặt lý thuyết những người xác nhận có thể công khai “bán khống” các tokens và thu được lợi nhuận khủng từ việc đó. Và điều đó sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới việc giảm giá trị tokens. 

Tổng kết

Và như vậy, Coin28.com đã cùng mọi người tìm hiểu chi tiết nhất về thuật ngữ Liquid Staking. Nếu muốn tìm hiểu rõ hơn thuật ngữ nào, hãy theo dõi Coin28.com để biết thêm những thông tin bổ ích nha.

 

Đánh giá bài viết này

5/5 - (1 Bình chọn)

Tin khác:

- Shopify tích hợp thanh toán Bitcoin qua Lightning Network với sự hỗ trợ của Strike

- Bộ Công Thương của Nga muốn thợ đào Bitcoin sử dụng phần cứng sản xuất trong nước

Danh sách bài viết được xem nhiều